فرابورس ایران بازاری است موازی با بورس اوراق بهادار تهران که از سال ۱۳۸۷ تحت نظارت سازمان بورس راه اندازی شده است. در این بازار مانند بورس، سهام شرکتهای مختلف خرید و فروش میشود؛ با این تفاوت که شرایط پذیرش شرکتها در فرابورس سادهتر است و شرکتهای کوچکتر یا تازه تأسیس نیز میتوانند از طریق آن سرمایه جمع آوری کنند. به عبارت دیگر، فرابورس ( بازار OTC یا «خارج از بورس” ) اجازه میدهد شرکتهایی که هنوز شرایط سختگیرانه بورس را ندارند، در بازار سرمایه فعال شوند؛ این فقط توضیح کوتاهی از فرابورس بود شما برای مطالعه بیشتر در مورد فرابورس و انواع بازار در آن میتوانید مقاله فرابورس چیست را مطالعه کنید، در این مطلب از آکادمی شمسیان قرار است ما به سراغ مراحل ورود به فرابورس بپردازیم و نکات مهم و البته کاربردی را خدمت شما عنوان کنیم، در کنار ما تا انتهای مقاله باشید.
مراحل اصلی ورود به فرابورس
۱. ثبت نام در سامانه سجام و دریافت کد بورسی: اولین گام، ثبت نام در سامانه جامع اطلاعات مشتریان ( سجام ) است. در این سامانه اطلاعات هویتی ( نام، نام خانوادگی، کد ملی و… ) و اطلاعات بانکی خود را وارد میکنید. پس از ثبت اطلاعات، یک کد پیگیری ۱۰ رقمی پیامک میشود و باید برای احراز هویت اقدام کنید. احراز هویت سجام را میتوانید به صورت حضوری در دفاتر پیشخوان منتخب سمات یا به صورت الکترونیکی با اپلیکیشنهای مورد تأیید سازمان بورس انجام دهید. پس از تأیید احراز هویت، کد بورسی ( شناسه معاملاتی یکتا که معمولاً از ۳ حرف نام خانوادگی و ۵ رقم تشکیل میشود ) برای شما صادر میگردد. این کد هویت بورسی شماست و برای تمام مراحل بعدی ( ثبت نام در کارگزاری، خرید و فروش سهام و دریافت سود ) به آن نیاز دارید.
۲. انتخاب کارگزاری و ثبت نام در آن: پس از دریافت کد بورسی، باید در یک کارگزاری بورس معتبر ( دارای مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار ) ثبت نام کنید. امروزه اغلب کارگزاری ها امکان ثبت نام آنلاین را فراهم کردهاند. فرایند ثبت نام اغلب بدون مراجعه حضوری انجام شده و اطلاعات شما از سامانه سجام فراخوانی میشود؛ در بعضی موارد ممکن است نیاز باشد اسکن کارت ملی، شناسنامه و امضا را ارسال کنید. پس از تکمیل ثبت نام، معمولاً ظرف چند ساعت تا یک روز کاری نام کاربری و رمز عبور سامانه معاملاتی آنلاین کارگزاری برای شما پیامک میشود.
۳. شارژ حساب کارگزاری و شروع معامله: برای خرید و فروش سهام باید حساب کارگزاری خود را شارژ کنید. روش معمول واریز وجه، انتقال از حساب بانکی به حساب کارگزاری یا استفاده از درگاه بانکی در سامانه آنلاین کارگزاری است. پس از واریز، موجودی به «قدرت خرید» شما اضافه میشود. سپس میتوانید وارد سامانه معاملاتی آنلاین کارگزاری شده و سفارشهای خرید و فروش خود را در ساعات معاملاتی ( معمولاً ۹:۰۰ تا ۱۲:۳۰ ) ثبت کنید. کارگزار شما سفارشات شما را در سامانه معاملات بورس ثبت میکند؛ لازم به ذکر است کارمزد معامله ( خرید یا فروش ) حدود نیم درصد ارزش معامله است.
مدارک و نکات مورد نیاز
مدارک هویتی: کارت ملی و شناسنامه عکس دار برای احراز هویت حضوری ( یا ارسال تصویر کارت ملی برای احراز هویت الکترونیکی ) لازم است. شماره تلفن همراه فعال به نام خودتان و نیز اطلاعات بانکی ( شماره حساب و شماره شبا ) باید در سامانه سجام ثبت شود.
سن و تحصیلات: برخلاف گذشته، اکنون هیچ محدودیت سنی یا تحصیلی برای دریافت کد بورسی وجود ندارد؛ حتی والدین میتوانند برای فرزندان زیر ۱۸ سال خود کد بورسی بگیرند.
سامانه های معاملاتی: پس از ثبت نام و دریافت نام کاربری، با ورود به سامانه معاملات آنلاین کارگزاری ( تحت وب یا اپلیکیشن موبایل ) میتوانید به خرید و فروش بپردازید. این سامانهها امکاناتی مانند تابلو معاملات، تاریخچه سفارشات و نمودارها را در اختیار شما قرار میدهند.
حداقل سرمایه: حداقل مبلغ سفارش خرید سهام در بازارهای عادی بورس و فرابورس حدود ۵۰۴ هزار تومان است؛ اما برای سهام بازار پایه فرابورس مبلغ حداقل ۵ میلیون تومان اعمال میشود.
نکات مهم برای شروع سرمایه گذاری
آموزش درست و اصولی: قبل از ورود جدی، اهداف مالی خود را مشخص کنید و در دورههای آموزشی بورس شرکت کنید. یادگیری مفاهیم اساسی بازار سرمایه و استفاده از منابع معتبر ( کتب، مقالات و دورههای آموزشی ) به شما کمک میکند تصمیمات بهتری بگیرید.
انتخاب کارگزاری مناسب: دقت کنید کارگزاری انتخابیتان مجوز فعالیت داشته باشد و خدمات مناسبی ارائه دهد. اعتبار کارگزاری، کیفیت پشتیبانی و کارمزد معاملات از جمله معیارهای مهم هستند.
مدیریت ریسک و تنوع: هیچ گاه تمام سرمایهیتان را در یک سهم یا صنعت خاص سرمایه گذاری نکنید. سبد متنوع از صنایع مختلف تشکیل دهید و از سرمایهای استفاده کنید که توان پذیرش نوسانات را دارد. یادگیری مدیریت ریسک ( مثلاً تعیین حد ضرر ) در بازار سهام ضروری است.
صبر و دید بلندمدت: بازار سرمایه رفتار نوسانی دارد و در کوتاه مدت ممکن است دچار افت و خیز شود. سرمایه گذاری در بورس بهتر است با دید میان مدت تا بلند مدت انجام شود و به برنامه منظم معاملاتی پایبند باشید.
به روز بودن و اخبار: اخبار اقتصادی، گزارشات مالی شرکتها و تغییرات قوانین را دنبال کنید. به روز شدن با تحولات بازار و شرکتها، شما را در تصمیم گیری های بهتر یاری میکند.
کلام آخر
از سال ۱۴۰۲، تغییراتی در ساختار فرابورس انجام شده است. بازار توافقی فرابورس راه اندازی شده که دیگر نماد جدیدی در «بازار پایه» پذیرش نمیشود؛ شرکتهای لغو پذیرش شده یا فاقد شرایط، از طریق این بازار ( معاملات توافقی ) سهام خود را معامله میکنند. همچنین در سالهای اخیر کارمزد معاملات سهام کاهش یافته است ( در حدود ۲۰٪ کاهش کارمزد در سال گذشته ). با وجود تغییرات، روند کلی ورود سرمایه گذاران به بازار سرمایه تقریباً بدون تغییر است: گرفتن کد بورسی از طریق سامانه سجام، انتخاب کارگزار، شارژ حساب و استفاده از سامانه آنلاین معاملات.
در نهایت امیدواریم با مطالعه این مقاله بتوانید به احتی وارد فرابورس ایران شوید اما اگر هم به هر دلیلی نتوانستید؛ در انتهای همین مقاله مشکل خود را کامنت کنید تا کارشناسان فرابورسی ما به سرعت پاسخ دهند.
