بازار فارکس (Forex) که با نام بازار تبادل ارز های خارجی نیز شناخته میشود، بزرگ ترین بازار مالی جهان است. روزانه میلیارد ها دلار سرمایه در این بازارجا به جا میشود و میلیون ها معامله گر از کشور های مختلف در حال حاظر در آن فعالیت میکنند. با این حال، یکی از رایج ترین سؤالات افراد تازه کار این است که مرکز بازار فارکس کجاست؟ آیا این بازار مانند بورس تهران یا بورس نیویورک دارای ساختمان، دفتر مرکزی یا مکان فیزیکی مشخصی است؟
پاسخ این سؤال شاید برای بسیاری از افراد جالب باشد؛ زیرا برخلاف اغلب بازارهای مالی سنتی، فارکس هیچ مرکز فیزیکی واحدی ندارد. در واقع، این بازار به صورت غیر متمرکز فعالیت میکند و معاملات آن از طریق شبکه ای گسترده از بانک ها، مؤسسات مالی، بروکرها و معامله گران سراسر جهان انجام میشود.
در این مقاله آکادمی شمسیان قصد دارد به طور کامل بررسی کند که بازار فارکس چگونه کار میکند، چرا مرکز مشخصی ندارد و مهم ترین مراکز مالی تأثیرگذار بر آن کدام اند.
بازار فارکس چیست؟
فارکس مخفف عبارت Foreign Exchange Market به معنی بازار تبادل ارزهای خارجی است. در این بازار ارز کشور های مختلف در برابر یکدیگر معامله میشوند.
برای مثال:
- یورو در برابر دلار آمریکا (EUR/USD)
- پوند انگلیس در برابر دلار آمریکا (GBP/USD)
- دلار آمریکا در برابر ین ژاپن (USD/JPY)
البته امروزه در بسیاری از بروکر های فارکس علاوه بر ارزها، امکان معامله طلا، نقره، نفت، شاخص های بورسی، سهام شرکت های بزرگ و حتی برخی ارزهای دیجیتال نیز فراهم شده است.
فارکس از نظر حجم معاملات بزرگ‌ترین بازار مالی جهان محسوب میشود و نقد شوندگی بسیار بالایی دارد؛ به همین دلیل معامله گران میتوانند در هر لحظه اقدام به خرید یا فروش دارایی های خود کنند.
آیا بازار فارکس مرکز فیزیکی دارد؟
پاسخ کوتاه خیر است.
برخلاف بورس های سنتی که در یک ساختمان یا محل مشخص فعالیت میکنند، بازار فارکس هیچ دفتر مرکزی یا ساختمان واحدی ندارد.
به عنوان مثال:
- بورس نیویورک (NYSE) دارای ساختمان مشخص است.
- بورس لندن (LSE) مکان فیزیکی مشخصی دارد.
- بورس تهران نیز در محل معینی فعالیت میکند.
اما فارکس یک بازار غیرمتمرکز یا OTC (Over The Counter) است. این یعنی معاملات به جای انجام شدن در یک مرکز واحد، از طریق شبکه ای جهانی از بانک ها، مؤسسات مالی و کارگزاری ها صورت میگیرد.
به زبان ساده، زمانی که شما در بروکر خود یک معامله باز میکنید، سفارش شما از طریق سیستم های الکترونیکی به شبکه نقدینگی بازار متصل میشود و نیازی به حضور در یک ساختمان یا تالار معاملاتی وجود ندارد.
چرا فارکس یک بازار غیرمتمرکز است؟
یکی از دلایل اصلی موفقیت فارکس، ساختار غیرمتمرکز آن است.
اگر قرار بود تمام معاملات ارزی جهان در یک مکان انجام شود، مدیریت چنین حجم عظیمی از معاملات تقریباً غیر ممکن بود. به همین دلیل با پیشرفت فناوری و توسعه شبکه های بانکی جهانی، ساختار فارکس به صورت غیر متمرکز شکل گرفت.
این ویژگی مزایای زیادی به همراه دارد:
دسترسی جهانی
معامله گران از هر نقطه جهان میتوانند به بازار متصل شوند.
نقدشوندگی بالا
وجود هزاران بانک و مؤسسه مالی باعث شده حجم معاملات بسیار بالا باشد.
فعالیت 24 ساعته
از آنجا که مراکز مالی مختلف در نقاط گوناگون جهان فعال هستند، بازار تقریباً به صورت شبانه روزی درحال فعالیت است.
کاهش محدودیت های جغرافیایی
معامله گران برای انجام معاملات نیازی به حضور در کشور خاصی ندارند.
مهم ترین مراکز مالی بازار فارکس
اگرچه فارکس مرکز رسمی ندارد، اما برخی شهر های بزرگ جهان نقش مهمی در گردش سرمایه و معاملات ارزی دارند.
لندن؛ قلب تپنده بازار فارکس
بزرگ ترین مرکز معاملات فارکس در جهان لندن محسوب میشود.
بخش قابل توجهی از معاملات روزانه فارکس از طریق بانک ها و مؤسسات مالی مستقر در لندن انجام میشود. حضور بانک های بزرگ بین المللی و موقعیت زمانی مناسب این شهر باعث شده لندن به مهم ترین هاب مالی بازار ارز تبدیل شود.
بسیاری از تحلیل گران لندن را نزدیک ترین گزینه به «مرکز غیر رسمی فارکس» میدانند.
نیویورک
دومین قطب مهم معاملات ارزی جهان نیویورک است.
بانک های بزرگ آمریکایی، صندوق های سرمایه گذاری و شرکت های مالی مطرح در این شهر فعالیت میکنند و حجم قابل توجهی از معاملات دلار آمریکا از طریق بازار نیویورک انجام میشود.
زمانی که سشن لندن و نیویورک هم زمان فعال هستند، معمولاً بیشترین حجم معاملات روزانه بازار شکل میگیرد.
توکیو
مهم ترین مرکز مالی آسیا توکیو محسوب میشود.
بسیاری از معاملات مربوط به ین ژاپن و ارزهای آسیایی در ساعات فعالیت بازار توکیو انجام میشوند. این مرکز مالی نقش مهمی در آغاز جریان معاملات روزانه فارکس دارد.
سنگاپور و هنگ‌کنگ
این دو شهر در سال های اخیر به مراکز مهم مالی آسیا تبدیل شده‌اند.
حضور بانک های بین المللی و حجم بالای سرمایه گذاری خارجی موجب شده سهم قابل توجهی از معاملات ارزی از طریق این مراکز انجام شود.
بازار فارکس چگونه 24 ساعته فعالیت میکند؟
یکی از ویژگی های منحصر به فرد فارکس فعالیت تقریباً 24 ساعته آن است.
این موضوع به دلیل وجود مراکز مالی مختلف در نقاط گوناگون جهان امکان پذیر شده است.
سشن های اصلی بازار فارکس عبارت‌اند از:
سشن سیدنی
شروع فعالیت هفتگی بازار معمولاً با باز شدن بازار سیدنی آغاز میشود.
سشن توکیو
پس از سیدنی، بازار توکیو فعال میشود و حجم معاملات آسیایی افزایش پیدا میکند.
سشن لندن
با آغاز فعالیت لندن، حجم معاملات به طور محسوسی افزایش پیدا میکند.
سشن نیویورک
در ادامه بازار نیویورک باز میشود و بیشترین حجم نقدینگی بازار شکل میگیرد.
این چرخه باعث سبب میشود بازار فارکس از دوشنبه تا جمعه تقریباً بدون توقف فعال باشد.
چه کسانی قیمت ها را در فارکس تعیین میکنند؟
از آنجا که فارکس مرکز واحدی ندارد، قیمت ها توسط یک سازمان خاص تعیین نمیشوند.
قیمت ارزها نتیجه عرضه و تقاضا در سطح جهانی است.
بازیگران اصلی این بازار عبارت‌اند از:
- بانک های مرکزی
- بانک های تجاری بزرگ
- مؤسسات مالی بین المللی
- صندوق های سرمایه گذاری
- شرکت های چندملیتی
- بروکر های فارکس
- معامله گران خرد
هرچه حجم معاملات یک نهاد بیشتر باشد، تأثیر بیشتری بر قیمت ها خواهد داشت.
تفاوت بازار فارکس با بورس چیست؟
بسیاری از افراد فارکس را با بورس اشتباه میگیرند، در حالی که تفاوت های مهمی میان آن ها وجود دارد.
| بازار فارکس | بورس |
|---|---|
| غیرمتمرکز | متمرکز |
| بدون مکان فیزیکی واحد | دارای مرکز مشخص |
| 24 ساعته در 5 روز هفته | ساعات محدود |
| نقد شوندگی بسیار بالا | بسته به بازار متفاوت |
| جهانی | معمولاً ملی یا منطقه ای |
همین تفاوت ها باعث شده فارکس به یکی از محبوب ترین بازارهای مالی جهان تبدیل شود.
آیا نبود مرکز فیزیکی امنیت فارکس را کاهش میدهد؟
خیر؛ نبود مرکز فیزیکی لزوماً به معنای نا امن بودن بازار نیست.
بسیاری از بروکر های معتبر تحت نظارت رگولاتوری های شناخته شده جهان فعالیت میکنند. این نهاد ها بر عملکرد بروکر ها نظارت دارند و قوانین مشخصی برای حفظ حقوق مشتریان وضع میکنند.
البته معامله گران باید پیش از افتتاح حساب، اعتبار بروکر موردنظر خود را بررسی کنند و تنها با کارگزاری های معتبر همکاری داشته باشند.
جمع‌بندی
اگر این سؤال برای شما پیش آمده که مرکز بازار فارکس کجاست؟ باید بدانید که فارکس برخلاف بورس های سنتی هیچ ساختمان یا دفتر مرکزی مشخصی ندارد. این بازار به صورت غیرمتمرکز فعالیت میکند و از طریق شبکه ای گسترده از بانک ها، مؤسسات مالی، بروکرها و معامله گران سراسر جهان اداره میشود.
اگرچه شهر هایی مانند لندن، نیویورک، توکیو، سنگاپور و هنگ کنگ نقش مهمی در معاملات ارزی دارند، اما هیچ کدام مرکز رسمی بازار فارکس نیستند. همین ساختار غیرمتمرکز موجب شده فارکس به بزرگ ترین، نقد شونده ترین و در دسترس‌ترین بازار مالی جهان تبدیل شود و میلیون ها معامله گر بتوانند در هر ساعت از شبانه روز به آن دسترسی کامل داشته باشند.
